Dit is de website van henk en zwaan staal                                     U kunt reageren via mail: henkenzwaanstaal@hetnet.nl
U kijkt naar foto's en informatie over het Vrijdomstreekje
terug naar het begin van deze rubriek

info
Foto's met dit " INFO" logo zijn voorzien van extra informatie.
U kunt objecten en plekken op deze foto's met de muis aanwijzen waarna deze extra informatie wordt getoond.
foto's en informatie over het Vrijdomstreekje
U kunt objecten en plekken op de foto's met de muis aanwijzen waarna hierover informatie verschijnt.
Fragment kaart 1889 Vrijstad   foto nr. vs001

Op het fragment van de waterschapskaart uit 1889 staan slechts vier huisjes op het Vrijdomstreekje getekend. De naam van "Vrijdomstreekje" was toentertijd op de officiele documenten (kadaster) "Vrijstad". In de volksmond heete het ook "Achterweg" vertelt Arend Pruim, hij kent de omgeving uit zijn jeugd.

Iemand die zich in deze uithoek van de gemeente vestigde hoefde geen belasting te betalen.
Het is opvallend dat de stukjes "weg" vóór de percelen aparte kadasternummer hebben.

In de kadastrale boekhouding worden in 1889 drie bebouwde percelen in de "Vrijstad" vermeld:

Nummer 4621 een huis, schuur en erf plaatselijk bekend Vrijstad nummer 385 eigenaar W.F. Kommer erfpachter
Dit is op bovenstaande kaart het eerdere nummer 2942

Nummer 4624 een huis plaatselijk bekend Vrijstad nummer 386 eigenaar J. Fens & consorten Stadskanaal erfpachter
Dit is op bovenstaande kaart het vroegere nummer 1804 en 1567

Nummer 4627 een huis plaatselijk bekend Vrijstad 387 eigenaar Johannes Alberts Brans te Stadskanaal erfpachter Kasper Höhenstein & consorten te Gasselternijveenschemond.
Dit is op bovenstaande kaart het eerdere nummer 3121

Vrijdomstreekje

Helikopterview Vrijdomstreekje. Rechts is richting Stadskanaal, links naar de Paterslaan.

Dit is de website van henk en zwaan staal                                     U kunt reageren via mail: henkenzwaanstaal@hetnet.nl
U kijkt naar foto's en informatie over het Vrijdomstreekje
terug naar het begin van deze rubriek

foto's en informatie over het Vrijdomstreekje of Achterweg
U kunt objecten op de foto's met de muis aanwijzen waarna informatie verschijnt.
huis Ronde
Dit huis staat net niet op het Vrijdomstreekje maar juist over de gemeentegrens in Stadskanaal. Het word bewoond door Koen Ronde.

situatie vooraan Vrijdomstreekje februari 2007

Dit is de website van henk en zwaan staal                                     U kunt reageren via mail: henkenzwaanstaal@hetnet.nl
U kijkt naar foto's en informatie over het Vrijdomstreekje
terug naar het begin van deze rubriek

foto's en informatie over het Vrijdomstreekje of Achterweg
U kunt objecten op de foto's met de muis aanwijzen waarna informatie verschijnt.
Vrijdomstreekje bij de gemeentegrens

In de vijftiger jaren is het Vrijdomstreekje of Achterweg, "Streekie" in de volksmond, niet meer dan een modderig zandpad. Vóór de huisjes langs loopt een soort van voetpad. We kijken hier richting Stadskanaal. De huizen op de achtergrond staan aan de andere kant van de provinciegrens Drenthe-Groningen.

Het eerste huisje op het Vrijdomstreekje huisje Klasens
In het eerste huisje, aanvankelijk "Vrijdomstreekje nr. 1", nu nr. 21 woonden o.a. de families J. Mulder, T. Springer Harm Reinders, daarna (1966) Jo Klasens en Bartje van Dijk. Zij herbouwden de woning ingrijpend. Ook dit huis is verdwenen. Op deze plek bouwden de dochter van Jo en Bartje, getrouwd met xxx Gelling een nieuwe woning. Zij hebben hier een tegelzetbedrijf
Huis Klasens en Bartje van Dijk
Huis Gelling
 

Dit is de website van henk en zwaan staal                                     U kunt reageren via mail: henkenzwaanstaal@hetnet.nl
U kijkt naar foto's en informatie over het Vrijdomstreekje
terug naar het begin van deze rubriek

U kijkt naar foto's en informatie over het Vrijdomstreekje
U kunt objecten op de foto's met de muis aanwijzen waarna informatie verschijnt.
Vrijdomstreekje omstreeks 1970

Op deze plaats had tijdens de bevrijding een tragisch ongeval plaats. Het is 12 april 1945. Het Vrijdomstreekje is in feite op dat moment de frontlinie van de oorlogshandelingen. De mensen zijn in paniek en vluchten het veld in.

Arend Pruim, die achteraan op de Paterslaan woont vertelt: "In de Drouwenermond waren ze al bevrijd, daar waren de Polen al. Bekkie (Rebekka) Schreuder staat met haar 2 jarig zoontje Filippus op de arm vóór haar huis waar ze getroffen wordt door een afgezworven ontploffende mortiergranaat" .
Het jongetje wordt dodelijk getroffen en zijn moeder Bekkie wordt zwaar gewond. Er moet hulp komen voor de arme vrouw die een diepe wond heeft.
Arend Pruim vertelt: "Ik ben naar een dokter op het Stadskanaal gegaan, maar die wilde (of durfde) niet te komen"
Uiteindelijk hebben Poolse ziekenbroeders de vrouw verbonden.

Ook de 57 jarige Grietje Hoven, de echtgenote van Hendrik Zuur komt om het leven door een, wellicht dezelfde, granaatinslag. Ze is de buurvrouw van Bekkie Schreuder en staat waarschijnlijk bij haar in de buurt. Haar dochtertje die bij haar is wordt zwaar gewond aan de onderarm. In de schuur van Aeilkema bij de Paterslaan wordt ze provisorisch verbonden. Ook zij word later door dezelfde Poolse ziekenbroeders verzorgd.

De meeste mensen brengen de nacht in het veld door. De volgende morgen is ons gebied bevrijd.

De oorzaak van deze tragische gebeurtenissen was een schermutseling tussen Duitse soldaten en Poolse militairen bij de Gele Klap. De Duitsers, die zich verschanst hadden op het stationsemplacement , vuurden op de Polen, waarop dezen het vuur beantwoordden met mortiervuur. Tijdens het "inschieten" kwamen granaten op het Vrijdomstreekje terecht met bovenstaand noodlottig gevolg.

Brand in het dubbele huisje

De dubbele woning nr. 22-23 wordt bewoond door de familie Zuur en daarnaast Menno en Bekkie Schreuder. In de jaren 60 koopt Simon Jonker met z'n gezin met 8 kinderen beide kanten om ruimte voor de kinderen te hebben.
K. Uchtman koopt het pand later en verhuurt het weer in twee gedeelten aan weduwe Bekkie Schreuder en Jonker.

In de jaren 70 wordt het huis verkocht aan J. Meijer die er tot heden nog woont. De andere helft is in zijn tijd verhuurd aan P. Schut, Kaman, Gringhuis en tegenwoordig Kemper-Noeken.
De foto is gemaakt bij het begin van de wederopbouw na een brand op 21 januari 2007. Gelukkig hebben ze de vlag al weer in top.

Gasselternijveenschemond 22-1-2007- Aan het Vrijdomstreekje in Gasselternijveenschemond is gisteren aan het einde van de middag een woning door brand verwoest. De brand onstond volgens de politie vermoedelijk door oververhitting van een houtkachel. Hoewel de brandweer geruime tijd bezig is geweest met blussen, moet de woning als verloren worden beschouwd. Over het schadebedrag is nog niets bekend. Er deden zich geen persoonlijke ongelukken voor.
De woning links (25) ernaast werd bewoond door het echtpaar Geert ten Cate, gevolgd door hun zoon Jan ten Cate. Uiterst links (27) zien we nog net het dak van de woning waar het echtpaar J. Pruim en Fokkien van Dijk woonden. Na hen woont hier het echtpaar Job ten Cate-Sientje Nuwold. Na het overlijden van Job woont Sientje hier.
Huis van der Laan

Rechts zien we de woning van Job ten Cate. In het midden de woning die gebouwd werd op de plek waar eerder het oude arbeidershuisje op de foto hieronder stond.
De familie van der Laan woont er tegenwoordig

In het huis waar we links nog een gedeelte van zien, woonden voorheen S. Kunst, Ottens, H. Gelling, J. Rubing en als laatste Jans van Klinken, is afgebroken voor de nieuwbouw van de woning van de familie G.H. de Wet

huisje

Dit is de website van henk en zwaan staal                                     U kunt reageren via mail: henkenzwaanstaal@hetnet.nl
U kijkt naar foto's en informatie over het Vrijdomstreekje
terug naar het begin van deze rubriek

U kijkt naar foto's en informatie over het Vrijdomstreekje
U kunt objecten op de foto's met de muis aanwijzen waarna informatie verschijnt.
Het eind van het Vrijdomstreekje

Op deze overzichtsfoto zien we nogmaals van rechts naar links de woningen van Job ten Cate, familie van der Laan, familie de Wet en helemaal achteraan tussen de bomen de familie Edelenbosch.
Op de plek van het huis van de familie Edelenbosch stond vroeger het kleine arbeidershuisje van de familie de Vries. Hun zoon Hugo werkte jarenlang in de plantsoenendienst van de gemeente Gasselte.

 

 

Dit is de website van henk en zwaan staal                                     U kunt reageren via mail: henkenzwaanstaal@hetnet.nl
U keek naar foto's en informatie over het Vrijdomstreekje
terug naar het begin van deze rubriek

Wellicht zag U iets dat niet klopt, inkompleet was of anderszins korrektie behoeft.
Laat het ons a.u.b. weten.