Deze worden uitgespit en verwijderd om ze niet nóg een keer tegen te komen. Bij het zogenaamde "diepploegen" dat omstreeks 1960 als grondverbetering werd uitgevoerd kwam extreem veel "kienholt" boven. Jan Mulder maakte hier een fraaie opname van. U ziet de achterkant van de boerderij van Pieter Bentum, uiterst links nog een gedeelte van de boerderij van Jacob Pott. Op de voorgrond het bovengeploegde "kienholt".
In november 1839 wordt het uiteinde van de reeds eerder gegraven "Catrijnewijk" in
Gasselternijveen bereikt en is de Mond of kanaal door het Nieuwe
Veen van Gasselte, de Gasselternijveenschemond gereed. Dit feit wordt door de Nijveenstermondsters van vandaag als de geboortedatum van
hun woonplaats Gasselternijveenschemond genomen.
Voor de schippers van Gasselternijveen is het gereed komen van deze vaarweg een heuglijk
feit. Sinds 1832 was het voor hen niet meer mogelijk hun woonplaats per schip te
bereiken.. Oorzaak was het wegspoelen van een verlaat in de Hunze, vlakbij
Gasselternijveen. Men was in de volgende jaren gedwongen om op te leggen in Bareveld en
vervolgens met de paardetram richting Gasselternijveen te reizen. In 1840 varen al 32
schepen via de Gasselternijveenschemond naar huis om te overwinteren.
Blijkbaar is er ook een beurtvaart geweest, er is weinig van bekend, maar we lezen in de gemeenterekening uit 1870 bij de inkomsten een post:
Vergoeding aan de gemeente Gasselte van schipper J.Niehof voor 't regt om in 't veen tusschen Gasselternieuwveen en Groningen te varen f 25, -
In 1865 wordt er een wijziging in de plannen aangebracht. Het gemeentebestuur van Gasselte
en Gedeputeerde Staten komen overeen dat het gedeelte Gasselternijveen "tot aan den
kunstweg te Stadskanaal" in plaats van macadam
(Macadam-weg: weg met steenslagverharding, genoemd naar de Schotse ingenieur John Mac Adam
1836 red.) een klinkerbestrating zal krijgen. De
benodigde klinkerstenen komen voor rekening van de gemeente Gasselte. De
Gasselternijveenschemond krijgt dus een klinkerweg. In 1866 is de weg gereed. In overleg
met de stad Groningen wordt ook het groninger gedeelte van de weg ten laste van de
gemeente Gasselte van een klinkerbestrating voorzien.
De tegenwoordige situatie.
De aangelegde klinkerstraat wordt in 1937/38 gerenoveerd. Het nog aanwezige veen wordt
verwijderd en vervangen door een goede onderlaag. De weg wordt voorzien van een
asfaltlaag. De twee bruggen bij de dwarsdiepen verschaffen snelle doorgang door ons
"wijken en sloten gebied". Bij de Dwarsdiepen vindt in de loop der jaren een
zekere kernvorming plaats. Bij het Eerste Dwarsdiep is met name de strocartonfabriek
"Ons Belang" en zijn arbeiders hieraan debet. Bij het Tweede Dwarsdiep
geldt hezelfde voor de melkfabriek "de Eerste Veenkolniale" en de school. De
tussenliggende gedeelten heten in de volksmond "Oop'n Eende" (Open Einde). In
1952 werd de J.H.Kruitstraat aangelegd. In de negentiger jaren is door bouw van nieuwe
woningen aan de Noordzijde het lint dichtgebouwd en is er nog slechts sprake van een open
eind tussen het Tweede Dwarsdiep en bebouwing bij het Nieuwgraven.
