Strokartonfabriek "Ons Belang" in gebruik gesteld 10 Augustus 1910.

We zien hier de situatie kort na het gereedkomen van de bouw. De foto  (x1) zal genomen zijn eind 1910, begin 1911. We zien de open turfloods die ook op het schetsplan staat aangegeven. De hakselruimte die op de schets is aangegeven naast het hoofdgebouw is hier nog niet aanwezig.

De foto hiernaast  (1) is van iets latere datum. We zien dat het gebouwtje waar de hakselmachine is ondergebracht ondertussen aanwezig is. Ervóór, de donkere hoop, is een turfbult. De open turfschuur op de achtergrond is te herkennen. Uiterst rechts vóór het hoofdgebouw zijn nog juist de strobulten te zien die op het voorterrein werden opgebouwd, als voorraad voor de stro-arme perioden van het jaar. De laad- en loskade achter de fabriek loopt nog tot aan het einde van het pakhuis. Later zou een gedeelte worden gedempt voor de bouw van de nieuwe werkplaats en stroo-loods. In de wintertijd was het "dok" van Ons Belang, zoals het water werd aangeduid, belangrijk als plek om te schaatsen, natuurlijk wél bij voldoende vorst. Tot 1928 werden de stoomketels gestookt met turf. In dat jaar werd overgeschakeld op het stoken met steenkool. In 1953 werd nog eens overgeschakeld, ditmaal naar olie. Tot 1928 werd middels kontrakten met verschillende turfleveranciers de levering van voldoende turf zeker gesteld. Deze kontrakten geven ook een beetje de sfeer weer van de "turf-economie".

 Klik hier    voor transcripties van een aantal turfkontrakten uit de beginperiode van "Ons Belang".

dit is de website van henk en zwaan staal
U kijkt naar foto's en informatie over de strokartonfabriek "Ons Belang".

Het machinepark bij de start van de Stroocartonfabriek "Ons Belang" te Stadskanaal.
Een strokartonfabriek is rond 1900 een redelijke "high tech" onderneming.

Als bijlage bij het Koninklijk Besluit van 6 Mei 1910 waarbij "Wij, Wilhelmina, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden enz.enz." vergunning verleent voor het stichten van de fabriek, is een lijst bijgevoegd waarin een overzicht van de te installeren machines. We lezen de volgende tekst en opsomming:

Omschrijving. De fabriek zal worden gesticht op de perceelen grond bekend onder Sectie E. No.2345, 1944 en 1943 alles onder de gemeente WILDERVANK en Sectie C. No. 4249 onder de gemeente GASSELTE.
Doel der inrichting is, om uit stroo stroocarton te vervaardigen.
Voor beweegkracht zal worden gebezigd:

1 stoommachine van 500 I.P.K.
1 stoommachine van resp. 20 en 50 I.P.K.
1 stoomketel met een verwarmingsoppervlak van 120 m².
6 stoomketels elk van 90 m² verwarmingsoppervlak.
1 kalkblusscherij compleet.
7 strookokers met toebehoorende stroostampers.
1 hakselmachine met strootransporteur.
2 stofbakken met transportschroeven.
7 stofoplossers of kollergangen.
5 Hollanders met 2 rollen en bijbehoorende schepraderen.
2 roermengbakken voor gemalen stof.
1 cartonmachine, werkbreedte 2300 m/m lang 85.00 M.
1 cartonmachine, werkbreedte 2000 m/m lang 55.00 M.
alle machines geheel compleet met pompen en drijfwerk.
1 hydraulische pers.
2 stoomvoedingspompen.
1 stoomvoedingspomp (reserve).
1 centrifugaalpomp voor het opvoeren van afvalwater.
1 idem (reserve)
1 centrifugaalpomp voor het opvoeren van schoon water.
1 idem (reserve)
1 dynamo.
1 draaibank.
1 schaafbank.
1 boorbank.
1 satineerbank.
1 glanswerk.
1 dikplakkerij.

Een indrukwekkende lijst. Het was nu aan het bestuur om te zorgen dat al deze machines van de verschillende leveranciers naar tevredenheid zouden worden geleverd en geinstalleerd. Het is blijkbaar gelukt want op 10 Augustus 1910 wordt de fabriek daadwerkelijk in bedrijf gesteld.

Voor de liefhebbers hebben we een aantal transcripties beschikbaar:

 Klik hier    voor transcripties van het Koninklijk Besluit van 6 Mei 1910 omtrent de stichting van strokartonfabriek "Ons Belang".

 Klik hier    voor transcripties van een aantal stukken betreffende omschrijving, leveringsvoorwaarden etc. van de machines.

 Klik hier    voor een chronologisch overzicht van de geschiedenis van "Ons Belang".

dit is de website van henk en zwaan staal
U kijkt naar foto's en informatie over de strokartonfabriek "Ons Belang".

De stoommachine levert de energie, benodigd voor alle installaties.

De grote stoommachine  (x2) van "Ons Belang". Het vermogen van deze machine werd aangegeven als zijnde 500 I.P.K. (in huidige termen 350 KW)

Op de foto hiernaast  (29n)zien we Lukas Johannes Schoenmaker, één van de stokers bij de stoomketel. De foto is uit de periode dat met kolen werd gestookt. In 1928 werd geleidelijk het stoken met turf vervangen door het stoken met steenkool. In 1953 werd overgeschakeld op olie en na de vondst van het aardgas in Slochteren werd in 1966 overgeschakeld op aardgas. 1 m3 aardgas kostte de fabriek toentertijd 3 cent! Hierboven zien we een latere foto (x3)van de stoommachine, dan al buiten bedrijf. In een artikel in "de Kanaalstreek" van woensdag 14 november 1984 is sprake dat na de sloop van de fabriek de stoommachine voor een symbolisch bedrag zou overgaan naar de (toenmalige) Stichting tot behoud van de Groninger Stoomwerktuigen. Het is er jammer genoeg niet van gekomen............

dit is de website van henk en zwaan staal
U kijkt naar foto's en informatie over de strokartonfabriek "Ons Belang".

Luchtfoto's van "Ons Belang" uit 1938.
In 1938 werden er twee luchtfoto's van de omgeving van Ons Belang gemaakt.
Één in de richting van het Eerste Dwarsdiep, de ander in de richting van Stadskanaal.

Luchtfoto  (45)   van de fabriek in 1938 in de richting van het Eerste Dwarsdiep. Rechts naast het hoofdgebouw is in 1938 een grote stro-loods gebouwd. Door het stro overdekt op te slaan werd de kwaliteit beter behouden. De loods had een capaciteit 4 miljoen kg. stro, goed voor 80.000 stropakken als je ze netjes opstapelt.

De tweede luchtfoto  (34)  is op dezelfde dag genomen in de richting van de Gasselterstraat en het Stadskanaal

De nieuwe stro-loods werd gebouwd op het lege terrein, door "Ons Belang" in 1909 aangekocht van Geert Alberts Altona, die op deze plek een oliemolen had. (zie ook hoofdstuk "Eerste Dwarsdiep" red.) De foto rechts  (33)  is genomen juist voordat met de bouw werd begonnen. We zien in het midden, achteraan de turfbult. Aan het hoofdgebouw zijn twee gebouwtjes bijgebouwd. Links aan de horizon is met enige moeite de spoorbrug over het Eerste Dwarsdiep te herkennen, met daarachter de woning zichtbaar waar de familie Zondag woonde, aan de andere kant van het spoor.

dit is de website van henk en zwaan staal
U kijkt naar foto's en informatie over de strokartonfabriek "Ons Belang".

Er wordt een directeurswoning en een woning voor de bedrijfsleider gebouwd.

(39n, 46)  Op 7 augustus 1909 verschijnt een advertentie in het Nieuwsblad van het Noorden aangaande de Aanbesteding van de bouw van een direkteurswoning voor de strocartonfabriek "Ons Belang". Op deze foto zien we de bedrijfsleiders-woning naast de spoorwegovergang. Hier woonden Fidel Dick, Tjabbering, Majoor en Osinga. De direkteurswoning werd hiernaast gebouwd, daar woonden Dieters en later Harm Kruize; nu woont daar Klaas Koning. Links op de achtergrond de fabriekspijp. Tussen dit huis en het spoor liep een smal weggetje naar de fabriek waarlangs het personeel, per fiets, toegang had tot het terrein. Na Osinga woonde Jan Strijker jarenlang in dit huis. Heden ten dage is in de woning het makelaarskantoor van de heer Boerma gevestigd. Er is in dezelfde stijl een kantoorruimte bijgebouwd, maar het huis is nog duidelijk van vroeger te herkennen.

Van het begin af in 1909 moest aan milieunormen worden voldaan.
Er dienden nauwkeurig omschreven maatregelen te worden genomen aangaande de behandeling van het afvalwater.

We zien hier  (26n, 3n)  de bezinkbassins voor het afvalwater. Ze vormden onderdeel van een stelsel van kaskade-bassins. Uiteindelijk werd het gereinigde afvalwater afgevoerd via een sloot richting Wildervank. Op de rechter foto zien we vanwege de temperatuur damp boven het bassin hangen. De vervuiling van het oppervlaktewater in de Mond of in het Stadskanaal zoals in de Pekela's heeft men hier nooit gezien.

 Klik hier    voor transcripties van het Koninklijk Besluit van 6 Mei 1910 omtrent de stichting van strokartonfabriek "Ons Belang" met daarin de eisen aangaande het afvalwater en omschrijving van te bouwen bezinkbassins.

dit is de website van henk en zwaan staal
U kijkt naar foto's en informatie over de strokartonfabriek "Ons Belang".

Er is veel transport nodig voor het in werking houden van de fabriek.
Uiteraard moet stro en kalk worden aangevoerd. Het eindprodukt, strokarton moet worden getransporteerd naar de afnemers.

(21n)  Aan de achterzijde van de fabriek omstreeks 1940. Het schip vooraan wordt met strocarton geladen.
Er werden met de Staatsspoorwegen jaarlijkse kontrakten afgesloten voor het transport van het karton per rail naar de grotere zeehavens. De fabriek had voor lokaal transport zes eigen schepen in de vaart. Verder werden jaarlijks kontrakten afgesloten met transporbedrijven voor het stro-transport over de weg. Vaste transporteurs waren de firma's Streuding uit Onstwedde en (het nog steeds bestaande) transportbedrijf van Hendrik Bruns uit de Mussel. We zien op de foto langs de kade een aantal wagons van de spoorwegen om geladen te worden. De fabriek had een eigen aansluiting op het spoorwegnet. Op de achtergrond ligt een stro-schip om te worden gelost. Enigzins onduidelijk is nog bebouwing op de Eerste Dwarsdiep te herkennen. (woning Eltjo Fokkens)

Stro rijders.
In de begintijd werd veel stro aangevoerd per schip. Later werd dit helemaal overgenomen door transport per as.

De fabriek sloot jaarlijks kontrakten af met hun vaste vervoerders, de firma's Streuding uit Onstwedde en de firma Bruns uit de Mussel. In de laatste paar jaar heeft ook transportbedrijf Torenbos uit Gasselternijveen voor "Ons Belang" gereden. In de loop der jaren zijn ontelbare vrachten stro bij de boeren uit de wijde omgeving opgeladen en daarna weer bij de fabriek afgeladen. (Een pak stro woog in de dorsmachine-tijd 50 kg.!) Het stro werd meestal direkt in de nabijheid van de hakselmachines afgeleverd. Henk Bruns, de tegenwoordige firmant van het transportbedrijf Bruns, vertelt uit eigen (jeugd-)ervaring toen hij als jong chauffeur in het bedrijf van zijn vader op "Ons Belang" reed:

"Als we bij de fabriek aankwamen moest de vracht eerst worden gewogen. Dit werd gedaan door Jan Weits op de weegbrug die langs het toegangspad naar de fabriek was gebouwd.
We brachten het stro tot bij de hakselmachines, die toen al op de nieuwe plek waren gebouwd. We stapelden rijen in de lengte naast de machines zodat de nachtploegen genoeg voorraad hadden om de door te kunnen werken tot wij de volgende morgen weer nieuwe voorraad brachten.
Ik herinner mij dat het verhakselde stro door een pijp tot bovenop het hoofdgebouw werd getransporteerd. Daar was een grote exhauster gemonteerd. Ik ben wel eens naar boven geklommen om van het uitzicht te genieten, het was een van de hoogste punten van het Stadskanaal."

(50)  We zien het personeel van transportonderneming Bruns uit de Mussel. De foto is in de vijftiger jaren genomen. V.l.n.r zien we Gradus Kone, Johan Wijnands bij de STEYER en zittend op de bumper van de Mercedes vrachtwagen, de eigenaar-transport-ondernemer Hendrik Bruns.

dit is de website van henk en zwaan staal
U kijkt naar foto's en informatie over de strokartonfabriek "Ons Belang".

Het productieproces.

Het begint allemaal met stropakken, opgeslagen in de stro-loods daarna het hakselen, waarbij het stro wordt verkleind tot stukjes van enkele centimeters lang.

We zien links (48)  de werkzaamheden in de grote stroloods waar met behulp van een gigantische jacobs-ladder de stro-balen werden opgetast. Rechts (30n)  zien we de hakselruimte zoals die op het eerste schetsplan was aangegeven; in een ruimte, op de begane grond in het hoofdgebouw. Ernaast was tegen het hoofdgebouw aan het kalkhok gebouwd. De stropakken worden hier de hakselmachine binnengedrukt. Het verhakselde stro, men noemt het dan "stof" komt in een kelderruimte terecht. Van hier wordt het met een jakobsladder naar de bovenste verdieping van het hoofdgebouw getransporteerd waar de kokers gevuld worden.
Jan Kloen, jarenlang werkzaam als onderhoudsman bij "Ons Belang" vertelt ons:

"Op een keer was er een probleem met de jakobsladder in de kelderruimte onder de hakselmachine. Om er bij te kunnen moest je het verhakselde stro aan de kant werken en middels een looplamp had je dan zicht op het begin van de jakobsladder.
Het was een vrij ingrijpende klus, dus werd er een koffiepauze ingelast.
We geloofden onze ogen niet toen we terugkeerden. Tientallen hele dikke ratten zaten op onze vrijgemaakte werkplek. Je moet je bedenken dat in het verhakselde stro ook nog heel wat graankorrels aanwezig waren die in overvloed in de kelderruimte beschikbaar waren; ideaal voor ratten.
Tijdens het vervolg van de reparatie hebben we toch wel af en toe schichtig om ons heen gekeken..."

De persoon op de foto werd "hakselsnieder" genoemd. Hij is door diverse collega's herkend als Arend Mooibroek.

Het stro werd aanvankelijk zeer verschillend aangeleverd bij de fabriek, onder andere als bosstro. De fabriek heeft waarschijnlijk zelf persmogelijkheid gehad, gezien de advertentie hiernaast (51)  uit het Nieuwsblad van het Noorden van 28 juli 1909, waarin prijsopgave voor stropersen wordt gevraagd. Men had toen wel reeds ervaring met machinaal en handgeperst stro; hiervoor werd een vergoeding betaald van respektievelijk f 2,-- en f 1,75 per 1000 kg. Later werd alleen stro in pakken verwerkt.

dit is de website van henk en zwaan staal
U kijkt naar foto's en informatie over de strokartonfabriek "Ons Belang".

Op het dak van het hoofdgebouw is in 1959 een grote installatie gebouwd die het verhakselde stro naar de kokerzolder transporteert middels vacuum.

(15, 14)  Na 1959 werd het verhakselde stro met deze installatie middels vacuum naar de kokerzolder getransporteerd . De hakselruimte was ondertussen ondergebracht in de nieuwe stroloods. Vanaf daar liep, deels ondergronds, een wijde pijp helemaal naar boven naar de installatie op de foto. Een grote ventilator zorgde voor onderdruk/vacuum waardoor het "stof" via de pijp naar boven werd gezogen. Via de gebogen pijp rechts werd het op de kokerzolder gebracht voor het vullen van de bolkokers.
Jan Kloen, jarenlang werkzaam als onderhoudsman bij "Ons Belang" vertelt ons:

"Als er een probleem bij de fabriek was moesten we natuurlijk ook buiten de normale uren opdraven om reparaties te verrichten. Ik ben wel eens 's nachts bovenop deze installatie geweest als er iets was vastgelopen of verstopt. Eerst moesten we natuurlijk al het verhakselde stro kwijt zien te raken om ergens bij te kunnen komen. Maar het was nooit een probleem; op deze hoogte waait het altijd en het stro werd in de omgeving weggeblazen.... Daarna konden we de zaak repareren. 't Ja, je moet natuurlijk geen hoogtevrees hebben ....."

Op de rechterfoto, genomen vanaf de installatie hebben we een fraai uitzicht op de haven-laad- en los steiger, met op de achtergrond het laatste gedeelte van het Eerste Dwarsdiep en de spoorbrug.

Daarna wordt het verhakselde stro, samen met kalkmelk onder stoomdruk gekookt.

We zien hier  (10n, 9n, 47)  het vullen van de bolkokers met stro en kalkmelk. Het gebeurd op de bovenste (3^e) verdieping van het hoofdgebouw. De bolvormige kokers zelf bevinden zich op de 2^e verdieping eronder. Bij het vullen wordt een trechter (aangeduid met "C") gebruikt om de ruimte tussen de vloer en de vulopening van de bolkoker te overbruggen.
Er zijn zes bolkokers en bijbehorende vulopeningen aanwezig.

De bolkokers worden in de vulstand gebracht middels het ronde tandwiel. De bouten van de afsluitdeksel worden daarna, door het gat vanaf de 3e verdieping, losgedraaid en het deksel verwijderd. De koker wordt gevuld met het verhakselde stro, het z.g. "stof", via vulgoot "B" en trechter "C". De trechter is nodig om de ruimte tussen vloer en vulopening te overbruggen. Er wordt per charge 5000 kg. stof gevuld. Bij "D" zien we de toevoeging van ( 6000 liter) kalkmelk. Met de z.g. stamper "A" wordt de massa gedurig aangestampt om een optimale vulling te verkrijgen. De stamper bestaat uit een ongeveer 6 meter lange stang met onderaan de verdikking zoals op de foto te zien. Een mechaniek, aangedreven door de centrale aandrijfas verzorgd de op- en neer-gaande beweging. Op foto's van het hoofdgebouw zien we de rij schoorsteenachtige pijpen; deze herbergen de op en neergaande stamper-stangen. Op de middenste foto zien we fraai de bewegende stamperstang. Is alles naar behoefte gevuld, worden vulgoot "B", trechter "C" en stamper "A" weggehaald. Op de rechter foto zien we deze situatie; de opening in de vloer is zichtbaar, we kijken naar de bovenkant van de bolkoker die een verdieping lager staat. De afsluitdeksel wordt aangebracht en vastgezet met de bouten. Het kook-proces kan nu beginnen. De koker is aangesloten op hogedruk-stoom (3Atm.) en draait nu gedurende een aantal uren rond, aangedreven door het grote tandwiel en de centrale aandrijfas.

We zien hierboven  (60)  een van de bolkokers met gesloten vulopening. Het afsluitdeksel met de bevestigingsbouten is herkenbaar. Na het kookproces wordt via "Hollanders" (op de begane grond) en "Kollergangen" (op de eerste verdieping) het mengsel nog verder fijngemalen. We hebben hiervan (nog) geen afbeeldingen uit "Ons Belang". Wie helpt? Om een indruk te krijgen hier een plaatje   (t4)  van een "kollergang" maalinrichting; toegepast in de papier en strokartonindustrie om de verhakselde stro- of papiersubstantie nog kleiner en homogener te vermalen.

dit is de website van henk en zwaan staal
U kijkt naar foto's en informatie over de strokartonfabriek "Ons Belang".

Begin baan. Deze foto's zijn uit de "grijs-karton-tijd" maar ook illustratief voor de "stro"-periode.

Links zien we het begin van de baan, het voorwaarts-draaiend "zeef"-gedeelte, waar de dik-vloeibare massa op wordt gebracht. Het zijdelings wegstromen van de massa wordt voorkomen door een dikke meedraaiende rubber-band die dient als "dijk". Op onderstaande foto goed te herkennen. De vloeibare massa wordt hier gedeeltelijk ontwaterd door onder de zeef aangebrachte vacuum-kasten.

Aan het eind van de draaiende zeef wordt de dan al enigzins vaste substantie in de volle breedte overgenomen op een voorwaarts draaiende (eindeloze) deken en tussen walsen verder ontwaterd. Verderop is al sprake van karton; het kan zonder ondersteuning tussen opvolgende, verwarmde walsen verder worden geleid naar het einde van de baan.

(57)  We zien hier een close-up van een paar walsen. De temperatuur van de walsen werd middels stoom op ongeveer 137 °C gehouden. Door het ontwateren en drogen van het karton werd de strook in de breedte een aantal centimeters smaller. In de lengte van de baan was dit natuurlijk aanzienlijk meer. Daarom was er tussen de walsen een snelheidsregel-positie aangebracht middels kleinere konische walsen die tegen elkaar in waren geplaatst. Door de positie t.o.v. elkaar te veranderen werd de doorvoersnelheid aangepast zodat overal tussen de walsen voldoende "lus" aanwezig bleef. De hoogte van de totale baan was zodanig dat het nodig was een ballustrade aan te brengen om te zorgen dat alles bereikbaar was. In de walsen waren mangaten aangebracht t.b.v. reinigings- en onderhoudswerkzaamheden.

dit is de website van henk en zwaan staal
U kijkt naar foto's en informatie over de strokartonfabriek "Ons Belang".

Snijden van het karton op gewenste lengte en breedte.

We zien hier   (55)  Hendrik Meijer aan het eind van de baan waar het karton in gewenste lengte en breedte werd gesneden en vervolgens werd verpakt. We zien dat er van één baan meerdere breedtes werden gesneden en lengtes geknipt.

De ruimte was enigzins van de baan gescheiden door een houten wand, op de achtergrond zichtbaar. We zien   (56)  nogmaals Hendrik Meijer, nu bezig een stapel af te wegen op 25 kg. Bij elkaar gebonden met touw en beschermingskartonnetjes werden de stapels daarna per pallet-wagen naar het erachterliggende magazijn gebracht voor verder transport naar de klant. De persoon die gebukt staat bij de onderste knip-positie is waarschijnlijk Lukas Klamer. De persoon naast de machine is (nog) niet herkend.

dit is de website van henk en zwaan staal
U kijkt naar foto's en informatie over de strokartonfabriek "Ons Belang".

Personeelsleden-leidinggevers tijdens een ronde om op het fabrieksterrein.

(20n, 23n)  We zien de leidinggevers op een ronde over het fabrieksterrein. De volgende personen komen op de foto's voor: buitenopzichter E.J. Weits, bedrijfsleider Fidel Dick, chef smid G. Riensema, Bakema

Stakingen en sociale onrust in de crisisjaren
Gedurende de twintiger en dertiger jaren werd ook "Ons Belang" geplaagd door stakingen en sociale onrust.

De economische crisis rond 1930, als gevolg van de beurskrach van New York in 1929 treft ook de afzetmarkt voor strokarton. Het grootste deel van de productie van "Ons Belang" wordt afgezet in Engeland. De afnemers-producenten in Engeland kopen aanzienlijk minder karton. Productiebeperking en loonsverlaging, ook bij "Ons Belang" is het gevolg. In 1931 zeggen de werkgevers het collectief contract op. Zij wensen het loon te verminderen. Onderhandelingen lopen vast.

Eind juni1931 wordt het werk stilgelegd. De stakingsoproep wordt bij alle bedrijven zonder enige aarzeling opgevolgd. De eisen van de bond zijn: behoud van loon, herstel van het collectief contract en een betere vakantieregeling. Verreweg de meeste stakers zijn lid van de Nederlandse Vereniging van Fabrieksarbeiders. Ook Stadskanaal kent een afdeling, opgericht 1918, waar de meeste werkers van "Ons Belang" lid van zijn. De staking duurt tien maanden. SDAP gedeputeerde A. van Geuns en de voorzitter van de Kamer van Koophandel Mr. J. Wilkens bemiddelen en uiteindelijk kan de staking worden beëindigd. De loonsverlaging wordt tot 5% beperkt. In de stakingsperiode proberen boeren-aandeelhouders en hun zoons "Ons Belang" draaiende te houden.

Boeren aandeelhouders verrichten werkzaamheden

U kunt de personen met de muis aanwijzen waarna hun naam verschijnt.

(40n)  In de crisistijd waren er stakingen in de strokartonindustrie. Ook "Ons Belang" werd hier niet van verschoond. Uiteindelijk is het gebeurd dat boeren/zonen aandeelhouders van de fabriek zelf de zaak draaiende probeerden te houden. We zien op deze foto de boeren(zoons) werkzaamheden verrichten bij de strobulten. De volgende personen komen op de foto voor:
U kunt de personen met de muis aanwijzen waarna hun naam verschijnt.
Uit Stadskanaal: J. Meijer, J.H. Maarsingh, M.H. Hovinga, H. Meijer, Berend Degenhart Drenth. Uit de Gasselternijveenschemond: Jantinus Ellen, J.P. Bentum, Pieter Rosing, Egbert Moesker, Jacob Wilting, Roelf Beuker. Uit Gasselterboerveen: R. Roossien, J. Speelman. H. Hogenesch uit Gasselternijveen. En nog buitenopzichter E.J. Weits en Fidel Dick van "Ons Belang" en de stro-schipper.

 Klik hier    voor krantenartikelen aangaande stakingen in de strokarton- en aardappelmeel industrie in de dertiger jaren.

 Klik hier    voor krantenartikelen met achtergrondinformatie aangaande stakingen in de in de dertiger jaren.

Vereniging van Fabrieksarbeiders afdeling Stadskanaal opgericht 1918.

De meeste arbeiders van "Ons Belang" waren lid van deze vereniging. Van enkelen zijn de namen nog bekend, ze zijn gemarkeerd, wie helpt ons met de onbekenden?

U kunt de personen met de muis aanwijzen waarna hun naam, of indien onbekend een nummer verschijnt. verschijnt.

dit is de website van henk en zwaan staal
U kijkt naar foto's en informatie over de strokartonfabriek "Ons Belang".

Brand bij "Ons Belang".

In 1934 is er een grote brand in de stro-voorraadbulten, vòòr de fabriek, op het terrein aan de Gasselterstraat. De stro-loods wordt pas in 1938 gebouwd.
Het is een grote brand want de vuurzee wordt door meerdere korpsen uit de omgeving bestreden. Op onderstaande foto's uit een reportage van het Nieuwsblad van het Noorden van 4 december 1934 is het smeulende stro op de voorgrond te herkennen. Op de achtergrond de turfvoorraad. De turfbulten werden tússen de strobulten opgebouwd om snel overslaan van stro-brand te voorkomen. Op de rechter foto is te zien hoe een der spuitwagens tegen de hitte werd beschermd door golfplaten te plaatsen.

De brand te Stadskanaal. Het vuur gebluscht.
Nadat de brandweer gedurende den heelen nacht met 3 spuiten de vuurmassa in de brandende stroopakken van "Ons Belang" te Stadskanaal had bestreden, is men er gisteren in geslaagd het vuur zoover te dooven dat alle gevaar was geweken. De resten die nog smeulden, werden uit elkaar gehaald en gedoofd. De spuiten van Stadskanaal en Musselkanaal rukten gistermorgen in wijl de spuit van Stadskanaal (W)  nog op het terrein aanwezig bleef, teneinde bij verder blusschen hulp te verlenen. Veel wijst er op, dat kinderen, die met vuur speelden, de oorzaak van den brand moeten zijn.

dit is de website van henk en zwaan staal
U kijkt naar foto's en informatie over de strokartonfabriek "Ons Belang".

Het machinepark wordt instant gehouden door de onderhoudsmensen.
De onderhoudsdienst is natuurlijk erg belangrijk om de produktie-stroom op gang te houden; de machines moeten draaien.

(70, 71)  De technici en monteurs, bankwerkers, smeden, waren natuurlijk gedurig bezig om het machinepark draaiend te houden, maar ook verbeteringen en aanpassingen door te voeren. We zien hier een aantal technici die blijkbaar een opstelling hebben gemaakt om een grote wals af te draaien.

U kunt de personen met de muis aanwijzen waarna hun naam verschijnt.

(72)  De reparatie-ploeg stond paraat als er een probleem met de machines was. Dit gold natuurlijk rondom de klok en ook in het weekeinde. Ik weet van mijn eigen grootvader, Ede Staal, hij werkte van de twintiger tot de vijftiger jaren ook in het onderhoud, dat hij vroeger vaak bij nacht en ontij door iemand van de produktiewerkers werd gewekt, door bonzen op raam of deur, om op te draven om een reparatie uit te voeren.
We zien op de foto de reparatieploeg uit de zeventiger jaren. De volgende personen staan op de foto:
U kunt de personen met de muis aanwijzen waarna hun naam verschijnt.
Arend Mulder, chef ketelhuis, Klaas Kleinman, electricien, Kier Poppen, Lukas Hazewinkel, Otto (Otje) Torenbosch en Henk Jager, magazijnmeester."

Luchtfoto's van "Ons Belang" uit 1959.
In 1959 werden er twee luchtfoto's van de omgeving van Ons Belang gemaakt.
Één in de richting van de voorzijde, de ander in de richting van de achterzijde.

Luchtfoto  (12n)   van de fabriek in 1959 vanaf de voorkant.

De tweede luchtfoto  (54)  is op dezelfde dag genomen en laat de achterkant van de fabriek zien.

dit is de website van henk en zwaan staal
U kijkt naar foto's en informatie over de strokartonfabriek "Ons Belang".

Groepsfoto van het kantoorpersoneel, samen met raad van Toezicht en het bestuur van "Ons Belang" gemaakt n.a.v. het 50-jarig bestaan in 1959.

U kunt de personen met de muis aanwijzen waarna hun naam verschijnt.

(53)  Groepsfoto van de raad van Bestuur van "Ons Belang" gemaakt n.a.v. het 50-jarig bestaan in 1959. De volgende personen komen op de foto voor:
U kunt de personen met de muis aanwijzen waarna hun naam verschijnt.
Jan L. Bolhuis verkoop cartonnage, Hendrik Drenth uit Nieuw Buinen, lid raad van Toezicht, bijnaam 'Hendrik potloodje' omdat hij altijd en overal aantekeningen van maakte, Amel Zuiderweg uit Zuidwending, lid raad van Toezicht, J. A. Leffers uit Gasselternijveen, lid raad van toezicht, Albert Bartels uit Klazienaveen, lid raad van Toezicht, Roelf Dieters, directeur vóór Harm Kruize, Egbert Degenhart Drenth uit Stadskanaal, lid raad van Toezicht, Hendrik Roelf Osinga, bedrijfsleider, Jacob Meijer procuratie houder, chef boekhouder woonde aanvankelijk in de Gasselterstraat, later Stadskanaal, Henk Wasser, opvolger voor Jacob Meijer, Jannie Withoff-Beikes kantoor, Jopie Migchels kantoor, Gini Bresters-Visser kantoor, Janny Schoonbeek-Heijerman kantoor, Hendrik Willems Huizing uit Nieuw Weerdinge later voorzitter, Eildert Oldenziel (Boerendiep Stadskanaal) Raad van Bestuur, Jan Huisman uit Nieuw Buinen, secretaris, Geert Luis uit 1^e Exloermond, voorzitter raad van Bestuur, directeur Harm Kruize, Berend Trip uit 2^e Exloermond, lid raad van Bestuur.

Leden raad van Toezicht en Bestuur van "Ons Belang" bij het 50-jarig bestaan in 1959.
U kunt de personen met de muis aanwijzen waarna hun naam verschijnt.

(52)  De volgende personen komen op de foto voor:
U kunt de personen met de muis aanwijzen waarna hun naam verschijnt.
Hendrik Drenth uit Nieuw Buinen, lid raad van Toezicht, bijnaam 'Hendrik potloodje' omdat hij altijd en overal aantekeningen van maakte, Amel Zuiderweg uit Zuidwending, lid raad van Toezicht, J. A. Leffers uit Gasselternijveen, lid raad van toezicht, Egbert Degenhart Drenth uit Stadskanaal, lid raad van Toezicht, Hendrik Willems Huizing uit Nieuw Weerdinge later voorzitter, Jan Huisman uit Nieuw Buinen, secretaris, Geert Luis uit 1^e Exloermond, voorzitter raad van Bestuur, Berend Trip uit 2^e Exloermond, lid raad van Bestuur, Eildert Oldenziel (Boerendiep Stadskanaal) Raad van Bestuur, directeur Harm Kruize.

dit is de website van henk en zwaan staal
U kijkt naar foto's en informatie over de strokartonfabriek "Ons Belang".

In 1973 wordt definitief overgegaan van stro- naar grijskarton.
De grondstof stro komt hierdoor te vervallen. Er voor in de plaats komt de aanvoer van oud papier, meestal in balen.

(69, 68)  In 1978 wordt definief overgegaan op de verwerking van oud papier. Het produkt wordt grijs karton genoemd (soms gekleurd als de klant dat vraagt; we zien hierboven groen). De machines in het hoofdgebouw; de kokers, kollergangen en hakselaars zijn overbodig geworden. Het aangevoerde papier wordt in een grote kuip geweekt en vermalen. De aldus ontstane pulp wordt net als bij de stro-kartonfabrikage toegevoerd aan de kartonbanen. De heftrukchauffeur is Jan Koster.

(67, 66)  Op de papierbaan wordt grijskarton gemaakt die bestemd is voor de fabrikage van golfkarton. Dit produkt wordt afgeleverd in grote rollen zoals we hierboven zien.

(65, 64)  We hebben hier een blik op de aanvoer van het oud papier. Als er in voorkomende gevallen een rol karton werd afgekeurd voor aflevering, werd deze door een groot, hydraulisch aangedreven mes, verknipt om opnieuw in de produktiestroom te worden opgenoemen. Op de heftruck zit Harm Rubingh, de andere twee zijn Kier Poppen en Lukas Hazewinkel.

Sanering in de Groninger karton-industrie 1978.
Ook "Ons Belang" ontkomt niet aan de gevolgen van deze sanering.

In het eindrapport van de door de overheid ingestelde BMI, "Begeleidings-commissie Massiefkarton Industrie" staan een aantal dramatische gegevens. De 130 miljoen gulden kostende saneringsronde gaat gepaard met de afvloeiing van 850 van de 2700 banen in de Groninger karton-industrie. Het totale aantal kartonmachines zal worden gehalveerd.
De sanering zal worden begeleid door de in te stellen Herstructureringscommissie Massiefkarton-industrie en zal in de komende drie jaar zijn beslag moeten krijgen. (in bewerking)

dit is de website van henk en zwaan staal
U kijkt naar foto's en informatie over de strokartonfabriek "Ons Belang".